ქონების რეგისტრაცია, გამიჯვნა, ან ნებისმიერი სხვა ოფიციალური ქონებრივი ნაბიჯი – ყველა ეს პროცესი გადის ერთ წერტილზე: საქართველოს საჯარო რეესტრი. და თითქმის ყოველ შემთხვევაში, რეესტრი ითხოვს ერთ მთავარ დოკუმენტს – აზომვით ნახაზს. ბევრი ადამიანი ამ ორს – საჯარო რეესტრსა და აზომვით ნახაზს – ცალ-ცალკე, კავშირის გარეშე აღიქვამს. სინამდვილეში ეს ორი განუყოფელია.
რა არის საჯარო რეესტრი?
საქართველოს საჯარო რეესტრი არის სახელმწიფო სააგენტო, რომელიც აღრიცხავს ქვეყნის ტერიტორიაზე არსებული უძრავი ქონების, მიწის ნაკვეთებისა და შენობების ოფიციალურ მონაცემებს. ყველა ქონება, რომელიც სამართლებრივ ძალას ატარებს – ვინ ფლობს, სად მდებარეობს, რა ზომისაა – სწორედ ამ რეესტრში ფიქსირდება.
თუ ქონება საჯარო რეესტრში არ არის, სამართლებრივი თვალსაზრისით ის “არ არსებობს” – ვერ გაიყიდება, ვერ გაიცემა სესხი და ვერ მოხდება მისი გადაფორმება მემკვიდრეზე.
რატომ სჭირდება საჯარო რეესტრს აზომვითი ნახაზი?
საჯარო რეესტრი ქონებას აფიქსირებს სრული სიზუსტით. ეს ნიშნავს, რომ რეესტრმა ზუსტად უნდა იცოდეს – სად მდებარეობს ქონება, რა კოორდინატებია, რა ფართობია, სად არის საზღვარი. ეს ინფორმაცია კი ერთადერთი სანდო წყაროდან მოდის – სერთიფიცირებული ამზომველის მიერ შედგენილი აზომვითი ნახაზიდან.
სახელმწიფომ ეს მოთხოვნა კანონმდებლობით გაამყარა სწორედ იმიტომ, რომ ადამიანების თვითნებური განცხადებები (“ჩემი ნაკვეთი ასეთია”) ან ძველი, გადამოუწმებელი ნახაზები სანდო წყაროდ ვერ ჩაითვლება. მხოლოდ სერთიფიცირებული სპეციალისტის ელექტრონული ხელმოწერით დამოწმებული ნახაზი იძლევა გარანტიას.
რა სიტუაციებში ითხოვს რეესტრი აზომვით ნახაზს?
პირველადი რეგისტრაცია – ქონება პირველად ჩაიწერება რეესტრში. ამ ეტაპზე ნახაზი სავალდებულოა ყოველთვის, რადგან რეესტრს ჯერ არ გააჩნია ამ ქონების შესახებ არანაირი ტექნიკური ინფორმაცია.
გამიჯვნა – ერთი ქონება ორ ან მეტ ნაწილად იყოფა. ყოველ ახალ ნაწილს სჭირდება საკუთარი ნახაზი, სადაც ზუსტად ჩანს ახალი საზღვრები და ფართობები.
გაერთიანება – რამდენიმე ნაკვეთი ერთ ობიექტად ერთიანდება. ახალი, გაერთიანებული ქონების ნახაზი სავალდებულოა.
ფართობის ან საზღვრების ცვლილება – ქონების ფართობი, შესაბამისად ძველი მონაცემები არ შეესაბამება სინამდვილეს. განახლებული ნახაზი ერთადერთი გზაა რეესტრის მონაცემების გასასწორებლად.
რა ფორმატში მოითხოვს რეესტრი ნახაზს?
ეს ტექნიკური დეტალია, რომელიც ბევრს არ ეცოდინება, მაგრამ მნიშვნელოვანია.
საჯარო რეესტრი იღებს ელექტრონულად ხელმოწერილ ნახაზს. ეს ნიშნავს, რომ ქაღალდის ნახაზი, სკანი, ან PDF ყოველთვის არ არის საკმარისი – საჭიროა სერთიფიცირებული სპეციალისტის კვალიფიცირებული ელექტრონული ხელმოწერა. ეს ხელმოწერა კრიპტოგრაფიულად ადასტურებს, რომ ნახაზი ნამდვილია და ამ კონკრეტული სპეციალისტის მიერ არის შედგენილი.
ნახაზი ასევე უნდა შეიცავდეს:
- ქონების ზუსტ კოორდინატებს სახელმწიფო კოორდინატულ სისტემაში
- ფართობის გაანგარიშებას
- მასშტაბს და ორიენტაციას
- ამზომველის საიდენტიფიკაციო მონაცემებს და სერთიფიკატის ნომერს
რა ხდება, თუ ნახაზი არასწორია?
ეს ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი პრობლემაა, რომელსაც ადამიანები ნახაზის შეკვეთის შემდეგ აწყდებიან.
რეესტრი დოკუმენტს არ იღებს – თუ ნახაზი არ შეესაბამება ტექნიკურ მოთხოვნებს, რეესტრი განაცხადს არ დაარეგისტრირებს და სამუშაო ხელახლა გასაკეთებელი ხდება.
კოორდინატების შეუსაბამობა – ძველ, საბჭოთა პერიოდის ნახაზებში გამოყენებული კოორდინატული სისტემა განსხვავდება თანამედროვე სახელმწიფო სისტემისგან. ასეთი ნახაზი განახლების გარეშე რეესტრს არ გამოადგება.
ელექტრონული ხელმოწერის არარსებობა – ქაღალდზე ან სკანზე მხოლოდ ჩვეულებრივი ხელმოწერა საკმარისი არ არის.
სერთიფიცირების პრობლემა – თუ ამზომველს ვადაგასული ან შეჩერებული სერთიფიკატი ჰქონდა ნახაზის შედგენის დროს, რეესტრი ამ ნახაზს არ მიიღებს.
პრაქტიკული გზა: ნახაზიდან რეგისტრაციამდე
სწორი პროცესი ასე გამოიყურება:
1. სერთიფიცირებული ამზომველი ადგილზე ზომავს ქონებას. ეს ეტაპი ფუძემდებლურია – ყველა შემდეგი ნაბიჯი ამ აზომვის სიზუსტეზეა დამოკიდებული.
2. ნახაზი მზადდება დადგენილი ფორმატით და ხელმოწერილია ელექტრონულად. ამ ეტაპზე ნახაზი უკვე მზადაა საჯარო რეესტრისთვის.
3. ნახაზი და სხვა საჭირო დოკუმენტები (საკუთრების დამადასტურებელი, პირადობა, სახელმწიფო ბაჟი) ერთად წარედგინება რეესტრს.
4. რეესტრი ამოწმებს, ახდენს რეგისტრაციას და გასცემს ამონაწერს.
ხშირად დასმული კითხვები
შეიძლება ძველი ნახაზი გამოვიყენო? ეს დამოკიდებულია ნახაზის ასაკსა და ფორმატზე. თუ ძველი ნახაზი ელექტრონულ ხელმოწერას არ შეიცავს და სახელმწიფო კოორდინატულ სისტემაში არ არის – ახალი სამუშაო საჭიროა. სერთიფიცირებული ამზომველი ამას პირველივე კონსულტაციაზე გაგაცნობთ.
ნახაზი მაქვს, მაგრამ ქონება ჯერ კიდევ წინა მფლობელის სახელზეა – რა გავაკეთო? ნახაზი და საკუთრების გადაფორმება ორი ცალკე პროცედურაა. ნახაზი ტექნიკურ ნაწილს ფარავს, ნოტარიუსი კი სამართლებრივ გადაფორმებას, ამიტომ ორივე საჭიროა.
რეესტრმა ნახაზი არ მიიღო – ეს ამზომველის პრობლემაა? ყველაზე ხშირად – დიახ. სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია სერთიფიცირებული, გამოცდილი კომპანიის არჩევა, რომელმაც იცის ზუსტად რა ფორმატს ითხოვს რეესტრი.
შეჯამება
საჯარო რეესტრი და აზომვითი ნახაზი ერთი პროცესის ორი განუყოფელი ნაწილია – ნახაზის გარეშე რეგისტრაცია შეუძლებელია და ასევე ცუდი ნახაზი პროცესს თავიდან დაგაწყებინებს. Azome.ge-ს სერთიფიცირებული გუნდი ამზადებს ნახაზებს საჯარო რეესტრის ყველა ტექნიკური მოთხოვნის სრული დაცვით – თბილისსა და მიმდებარე ტერიტორიებზე. დაგვიკავშირდი დღესვე.