ყადაღა და გირავნობა – ეს ორი სიტყვა ხშირად ერთნაირად შემაშინებლად ჩანს ქონების ამონაწერში.
გირავნობა – ნებაყოფლობითი შეზღუდვა
გირავნობა (იპოთეკა) წარმოიშობა მფლობელის ნებით. ადამიანი თვითონ თანხმდება, რომ მისი ქონება სესხის გარანტიად “დაბანდდეს”. ბანკთან ხელშეკრულება, ნოტარიული გაფორმება, საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია – ეს ყველაფერი მფლობელის ინიციატივით ხდება.
ყადაღა – სახელმწიფოს ან სასამართლოს ინიციატივა
ყადაღა სხვა ლოგიკით ჩნდება. ეს არის სახელმწიფო ორგანოს (სასამართლო, აღსრულების ბიურო, საგადასახადო სამსახური) მიერ დაკისრებული შეზღუდვა, ჩვეულებრივ ისე, რომ მფლობელის თანხმობა საჭირო არ არის.
ყადაღა ჩნდება, როდესაც:
მფლობელს ვალი აქვს და კრედიტორი სასამართლოს გზით ქონების დაყადაღებას ითხოვს. საგადასახადო დავალიანება არსებობს და საგადასახადო სამსახური უზრუნველყოფის ღონისძიებას იყენებს. სასამართლო დავა მიმდინარეობს და ერთი მხარე ითხოვს ქონების “გაყინვას” გადაწყვეტილებამდე.
პრაქტიკული განსხვავება
გირავნობის შემთხვევაში მფლობელმა იცის, რომ ქონებაზე შეზღუდვა არსებობს – მან თანხმობა თვითონ გასცა. ყადაღის შემთხვევაში მფლობელმა შესაძლოა არც იცოდეს – განსაკუთრებით, თუ ეს სხვა ქალაქში მცხოვრებ ნათესავის ქონებას ეხება, ან თუ შეტყობინება დროულად ვერ მიეწოდა.
როგორ ჩნდება ეს პრობლემა ხშირად შემთხვევით?
ყიდვამდე ან გაყიდვამდე ოფიციალური ამონაწერის გადამოწმებისას ხშირად ჩნდება მოულოდნელი ყადაღა – წლების წინანდელი ვალის გამო, რომელიც მფლობელს დაავიწყდა ან სულაც, არ იცოდა.
ეს სიტუაცია გაყიდვის გარიგებას მთლიანად ბლოკავს – ყადაღიანი ქონების გაყიდვა, ჩუქება ან სხვა გადაცემა შეუძლებელია მანამ, სანამ ყადაღა არ მოიხსნება.
ყადაღის მოხსნა
ყადაღა მოიხსნება მხოლოდ იმ ორგანოს გადაწყვეტილებით, რომელმაც ის დააკისრა:
ვალის სრული დაფარვა და კრედიტორის ან აღსრულების ბიუროს თანხმობა. სასამართლო გადაწყვეტილება, რომელიც ყადაღას აუქმებს. დავის დასრულება მფლობელის სასარგებლოდ.
ეს პროცესი ამზომველის სამუშაოს არ ეხება – ეს სამართლებრივი პროცედურაა. მაგრამ ყადაღის მოხსნის შემდეგ, თუ ქონებაში ცვლილებებია, ნახაზის განახლება შემდგომი ოპერაციებისთვის შეიძლება საჭირო გახდეს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქონება შევიძინე, მაგრამ აღმოჩნდა რომ ყადაღა ადევს, რა მოვიმოქმედო ამ დროს? ეს სამართლებრივი პრობლემაა, რომელიც იურისტის ან ნოტარიუსის ჩარევას მოითხოვს. ყიდვამდე ოფიციალური ამონაწერის გადამოწმება ამ სიტუაციას თავიდან გვარიდებს.
ყადაღა და გირავნობა ერთდროულად შეიძლება იყოს ქონებაზე? დიახ, ეს შესაძლებელია. ორივე ცალ-ცალკე ჩანაწერად ფიქსირდება ამონაწერში.
დასკვნა
ყადაღა და გირავნობა ორი განსხვავებული შეზღუდვაა, რომელთა გაგება ქონებრივი ოპერაციის უსაფრთხოებას ზრდის. Azome.ge-ს გუნდი ტექნიკურ ნაწილში – azomviti naxazebis განახლება, ფაქტობრივი მდგომარეობის გაზომვა – გეხმარება ნებისმიერი სამართლებრივი სტატუსის ქონებაზე, თბილისსა და მიმდებარე ტერიტორიებზე.